“Mətbəx, çörək və yemək mədəniyyəti” ustad dərsləri

VI Qrup

Mətbəx, çörək və yemək mədəniyyəti

Tarix: 06-10 aprel 2026-cı il, saat 14.00-18.00

Təşkilatçı: Miras Mədəni İrsin Öyrənilməsinə Kömək İctimai Birliyi

Tədris forması: Layihə əsaslı öyrənmə (PBL)

Qrupa daxil olan qeyri-maddi mədəni irs elementləri:

Azərbaycanda təndir sənətkarlığı və çörəkbişirmə ənənəsi;

Lavaş, katırma, jupka, yufka – nazik çörəyin hazırlanma və paylaşma mədəniyyəti;

Mədəni kimliyin hissəsi olan dolmanın hazırlanma və paylaşma ənənəsi.

Müddət: 5 gün

Günlük tədris: 4 saat

Ümumi saat sayı: 20 saat

Məkan: Zərgərpalan hamamı, Bakı şəhəri Yasamal rayonu Həmidağa Hüseynzadə küçəsi 11, Nizami metrosunun yaxınlığı

Bu proqram Azərbaycan mətbəx mədəniyyətinin və ənənəvi yemək hazırlama üsullarının qeyri-maddi mədəni irs kontekstində öyrənilməsinə yönəlmiş kompleks tədris kursudur. Təlim çərçivəsində iştirakçılar Azərbaycan mətbəxinin tarixi inkişafı, sosial və mədəni funksiyaları ilə tanış olur, çörəkbişirmə, nazik çörək hazırlama və dolma bişirmə kimi ənənəvi kulinariya proseslərini praktiki məşğələlər vasitəsilə mənimsəyirlər.

Proqramın məqsədi:

Qeyri-maddi mədəni irs anlayışının kulinariya mədəniyyəti kontekstində mənimsənilməsi;

Azərbaycan mətbəxinin tarixi və regional xüsusiyyətlərinin öyrənilməsi;

Təndir sənətkarlığı və çörəkbişirmə ənənələrinin texnoloji və mədəni aspektlərinin izahı;

Nazik çörək növlərinin hazırlanma və paylaşma mədəniyyətinin öyrənilməsi;

Dolma ənənəsinin ailə və icma həyatında rolunun təhlili;

İştirakçıların praktiki kulinariya bacarıqlarının inkişaf etdirilməsi.

Əsas tədqiqat sualı:

Azərbaycan mətbəx mədəniyyəti və ənənəvi yemək hazırlama üsulları qeyri-maddi mədəni irs kontekstində müasir dövrdə necə qoruna və gələcək nəsillərə ötürülə bilər?

Öyrənmə nəticələri:

Proqramın sonunda iştirakçılar

Azərbaycan mətbəxinin əsas xüsusiyyətlərini izah edə biləcək;

Təndir çörəyinin hazırlanma mərhələlərini izah edə biləcək;

Nazik çörək növlərinin hazırlanma texnologiyasını tanıya biləcək;

Dolma hazırlama ənənəsinin sosial və mədəni funksiyalarını izah edə biləcək;

Ənənəvi süfrə mədəniyyəti və paylaşma dəyərlərini izah edə biləcək.

Tədris məzmunu və mərhələlər

I Modul – Azərbaycanın mətbəx mədəniyyəti (4 saat)

I gün – 06 aprel 2026-cı il, saat 14.00-18.00

Qeydiyyat və proqramla tanışlıq – Məleykə Hüseynova – “Miras” Mədəni İrsin Öyrənilməsinə Kömək İctimai Birliyi

Qeyri-maddi mədəni irs anlayışı – Prof.Dr. Şikar Qasımov – Bakı Mühəndislik Universiteti

Azərbaycan mətbəxinin tarixi və əsas xüsusiyyətləri. Mətbəxin xalq mədəniyyətində rolu – Ceyran Əsgərova – Qida mühəndisi, Saffron Group Restoran Şirkəti

II Modul – Təndir sənətkarlığı və çörəkbişirmə (4 saat)

II gün – 07 aprel 2026-cı il, saat 14.00-18.00

Təndirin yaranma tarixi və mədəni əhəmiyyəti – Dr. Aida İsmayılova

Arxeoloji tədqiqatlarda təndir – Fariz Xəlilli, “Miras” Mədəni İrsin Öyrənilməsinə Kömək İctimai Birliyi

Təndir sənətkarlığı və çörəkbşirmə – Ceyran  Əsgərova – Qida mühəndisi, Saffron Group Restoran Şirkəti

Ustad dərsi:

təndirin quruluşu və iş prinsipi;

çörəkbişirmə alətləri;

xəmirin hazırlanması və yayılması;

təndirə yapılma texnikası.

III Modul – Nazik çörəklərin hazırlanması və paylaşma mədəniyyəti (4 saat)

III gün – 08 aprel 2026-cı il, saat 14.00-18.00

Nazik çörəklərin tarixi və regional xüsusiyyətləri: lavaş, katırma, jupka, yufka – Ceyran Əsgərova – Qida mühəndisi, Saffron Group Restoran Şirkəti

Ustad dərsi:

xəmirin hazırlanması;

yayma texnikaları;

ənənəvi bişirmə üsulları.

IV Modul – Dolma: mədəni kimliyin əsas elementi (4 saat)

IV gün – 09 aprel 2026-cı il, saat 14.00-18.00

Dolmanın Azərbaycan mətbəxində yeri, dolmanın tarixi və növləri, dolma hazırlanma ənənəsi – Ceyran Əsgərova – Qida mühəndisi, Saffron Group Restoran Şirkəti

Ustad dərsi:

içliyin hazırlanması;

bükmə texnikaları;

bişirmə üsulları.

Praktiki məşğələ: dolmanın hazırlanması və süfrəyə təqdimatı

V Modul – Yekun təqdimat və qiymətləndirmə (4 saat)

V gün – 10 aprel 2026-cı il, saat 14.00-18.00

Ümumiləşdirmə və interaktiv müzakirə

Qrup təqdimatları:

• süfrə mədəniyyəti üzrə nümayiş

• yemək hazırlama ənənələrinin təqdimatı

Birgə süfrə və dadım mərasimi

İştirakçıların yekun qiymətləndirilməsi

Qiymətləndirmə mexanizmi:

Elmi və tarixi əsaslandırma – 25 %

Texniki icra – 20 %

Estetik quruluş – 20 %

Yaradıcılıq yanaşması – 15 %

Təqdimat bacarığı – 20 %

Qiymətləndirmə prosesi fasilitativ və summativ xarakter daşıyır.

📞 Əlaqə: +994 50 610 70 50

📧 E-poçt: miraspresscenter@gmail.com

Oxşar yazılar:

“Xalq sənətkarlığı və təsviri-dekorativ sənət” ustad dərsləri Beynəlxalq Mədəni İrs Ustad Məktəbində tematik qruplar üzrə ustad dərsləri davam edir Qeyri-maddi mədəni irs üzrə layihə əsaslı dərs proqramları hazırlanıb “Mədəni irs beynəlxalq ustad məktəbində qeyri-maddi mədəni irs dərsləri və sərgisi” layihəsinin təqdimatı